http://hdl.handle.net/11089/12909 2026-04-03T23:02:43Z 2026-04-03T23:02:43Z http://hdl.handle.net/11089/14766 2016-09-10T02:30:27Z 2000-01-01T00:00:00Z

La lettre dans la critique polonaise d'après-guerre Artykuł podejmuje próbę usystematyzowania studiów, jakie krytyka polska poświęciła problematyce listu po drugiej wojnie światowej, i przedstawienia głównych założeń tych studiów. Autorka wyróżnia dwie grupy prac poświęconych listowi. Pierwszą z nich stanowią teorie listu sensu stricto i jest to grupa stosunkowo nieliczna. Należą do niej prace Anny Kałkowskiej, Jana Trzynadlowskiego, Władysława Miodunki i Janusza Lalewicza. Ich wspólną cechę stanowi dążenie do zdefiniowania listu i jego genologicznych właściwości. Druga grupa natomiast koncentruje się na jednym aspekcie listu, którym może być pewien moment historyczny w ewolucji epistolografii lub epistolarna twórczość określonego autora. Znalazły się tutaj prace Marii Janion, Zbigniewa Sudolskiego, Jadwigi Rudnickiej i innych polskich krytyków. Należy podkreślić, że obie grupy omówionych studiów stawiają sobie za cel opisanie listu (bądź w ujęciu całościowym, bądź częściowym) i dlatego prace wykorzystujące list jako punkt wyjścia do opisania zjawisk innych niż sam list, w artykule tym nie zostały wzięte pod uwagę, aczkolwiek zawiera on pewne sugestie bibliograficzne dotyczące tego typu prac. W podsumowaniu autorka zauważa, że wszystkie prace poświęcone listowi odwołują się do teorii Stefanii Skwarczyńskiej (teoria ta nie została w pracy przedstawiona, gdyż stanowi ona przedmiot innego artykułu tego zbioru). Podkreśla się również, że najwięcej prac z drugiej grupy koncentruje się na epistolografii romantycznej. Teorie listu natomiast zgodne są co do jego paradoksalnego charakteru i trudności, jakie wyłaniają się przed krytykiem pragnącym zaliczyć list do istniejących kategorii tekstów.

2000-01-01T00:00:00Z Kozłowska, Ewa http://hdl.handle.net/11089/13153 2018-02-01T11:19:10Z 2000-01-01T00:00:00Z

Les recherches de Stefania Skwarczyńska sur la théorie de la lettre Kozłowska, Ewa Artykuł ten zdaje sprawę z badań Stefanii Skwarczyńskiej dotyczących teorii listu. Przedstawione zostają założenia dwóch prac uczonej Uniwersytetu Łódzkiego: jej Teorii listu z 1937r., jak też jej późniejszego artykułu: Wokół teorii listu. Paradoksy (1972). Zwłaszcza dwa elementy pierwszej teorii zostają podkreślone: nacisk na walory artystyczne listu, który uważany jest za owoc aktu twórczego, oraz jego utylitarny charakter, który pozwala Stefanii Skwarczyńskiej zaliczyć tę formę wypowiedzi do literatury użytkowej. Późniejsze badania Stefanii Skwarczyńskiej koncentrują się o wiele wyrażniej na paradoksalnym charakterze listu. Następuje też przesunięcie akcentu z wartości artystycznych listu na jego znaczenie społeczne. Artykuł kładzie szczególny nacisk na fakt, że badania Stefanii Skwarczyńskiej są w tej dziedzinie jedyne w swoim rodzaju na terenie krytyki polskiej, gdyż ujmują całościowo skomplikowaną problematykę listu, proponując jednocześnie rozwiązanie problemu jego przynależności genologicznej.

2000-01-01T00:00:00Z Skwarczyńska, Stefania http://hdl.handle.net/11089/13150 2018-02-01T11:19:05Z 2000-01-01T00:00:00Z

Autour de la théorie de la lettre. Quelques paradoxes Skwarczyńska, Stefania «Wokół teorii listu. Paradoksy», article publie dans Pamiętnikarstwo Polskie, 1972, na 4, p. 37--45, repris dans Pomiędzy historią a teorią literatury, Warszawa, 1975 (N.d.T.).

2000-01-01T00:00:00Z Poli, Jean-Dominique http://hdl.handle.net/11089/13051 2018-02-01T11:19:52Z 2000-01-01T00:00:00Z

Dne lettre de Martin Heidegger á René Char Poli, Jean-Dominique W Dziełach zebranych René Chara opublikowanych w Bibliothéque de la Pléiade (Gallimard 1988) znajdujemy list napisany przez Heideggera do poety francuskiego po śmierci ich wspólnej przyjaciółki, Marcelle Mathieu (1973). Stanowi on integralną część zbioru wierszy Les Matinaux i widnieje pod tytułem: "Wspomnienie o Marcelle Mathieu". Autor wyjaśnia, dlaczego list filozofa zajmuje równorzędne miejsce z pozostałymi wierszami. Poza walorami poetyckimi (Char ceni Heideggera jako filozofa i poetę) wskazuje na zbieżności estetyczne. Filozof wspomina zmarłą przyjaciółkę, przywołując liczne obrazy konkretnych miejsc. Nie chodzi tu o czczą precyzję topograficzną doskonale znaną poecie, lecz o powiew ducha Marcelle, który z tych miejsc emanuje. Autor objaśnia istotny związek, jaki zachodzi między konkretnym miejscem a ukochaną osobą oraz tajemniczą, aczkolwiek bardzo ważną rolę, jaką w nim odgrywa poezja. Jak ognisko domowe gromadzi rodzinę składającą się z jednostek, tak właściwość danego miejsca determinuje charakter zamieszkujących w nim ludzi. Jak się ma do tego poezja? Dla Chara poezja powinna zerwać z dwuznacznością, ponieważ nie przynależy do żadnej estetyki. Poezja jest wynikiem intymnego spotkania wewnętrznego świata poety z otaczającą go rzeczywistością. Każdy człowiek, który "się zrealizował", czyli, idąc tropem rozważań poety, który wchłonął w siebie tajemnicę świata - jest poetą· Tę samą ideę znajdujemy w liście Heideggera. Zmarła kobieta nie jest przedstawiona w atmosferze dekoracyjnego baroku czy w nicości. Umarła, ale jest wciąż obecna w ulubionych miejscach. Przekroczyła jedynie pewien etap. Śmiertelność, którą skrywała, powraca do ziemi, jej duch jakby unosi się nad pewnymi miejscami. René nie wierzy w zmartwychwstanie duszy, lecz w powrót do pierwotnej energii, którą kryje materia.

2000-01-01T00:00:00Z