http://hdl.handle.net/11089/1032 2026-09-06T06:54:06Z 2026-09-06T06:54:06Z Kosiewicz, Jerzy http://hdl.handle.net/11089/59262 2026-09-04T03:24:06Z 2026-08-31T00:00:00Z

Pozytywne aspekty przemocy w sporcie Kosiewicz, Jerzy Artykuł stanowi wprowadzenie do rozważań nad przemocą w sporcie, ze szczególnym uwzględnieniem jej pozytywnych, często pomijanych aspektów. Autor podejmuje polemikę z dominującym w literaturze oraz dyskursie prawnym i potocznym ujęciem przemocy jako zjawiska jednoznacznie negatywnego i społecznie nagannego. W tekście zaproponowano rozróżnienie pomiędzy agresją a przemocą oraz wskazano, że w sporcie – zarówno na poziomie rywalizacji, treningu, jak i działań okołosportowych – przemoc może pełnić funkcje konieczne, regulaminowo dopuszczalne, a nawet pożądane. Szczególną uwagę poświęcono przemocy regulaminowej, autoprzemocy oraz przemocy psychicznej, które mogą sprzyjać osiąganiu sukcesu sportowego, mobilizacji wolicjonalnej i intensyfikacji motywacji. Autor wskazuje również na ambiwalentny charakter przemocy, podkreślając jej uwarunkowania społeczne, kulturowe i indywidualne. Całość rozważań osadzona jest w perspektywie nauk o sporcie oraz filozofii sportu, z odniesieniem do norm prawnych i regulaminowych.; The article serves as a prolegomena to further research on violence in sport, with particular emphasis on its positive and often overlooked aspects. The author challenges the dominant legal, academic, and common-sense understanding of violence as an inherently negative and socially harmful phenomenon. A distinction between aggression and violence is proposed, showing that in sport‒during training, competition, and related activities‒violence may assume necessary, rule-governed, and even desirable forms. Special attention is given to regulatory violence, self-directed violence (auto-violence), and psychological violence, which may contribute to athletic success, volitional mobilization, and enhanced motivation. The paper also highlights the ambivalent nature of violence and its social, cultural, and individual determinants. The analysis is situated within the framework of sport sciences and the philosophy of sport, with reference to legal norms and sport regulations.

2026-08-31T00:00:00Z Trojan, Julia http://hdl.handle.net/11089/59261 2026-09-04T03:17:27Z 2026-08-31T00:00:00Z

Analiza definicji zdrowia i choroby a teoria osteopatii Trojan, Julia Celem pracy jest analiza różnorodnych definicji zdrowia i choroby w perspektywie filozoficznej, biomedycznej i holistycznej oraz ich odniesienie do teorii i praktyki osteopatii. Przedstawiono ewolucję rozumienia zdrowia – od negatywnych, redukcjonistycznych modeli opartych na braku patologii, poprzez pozytywne koncepcje zdrowia jako dynamicznego dobrostanu i zdolności adaptacyjnych (m.in. salutogeneza Antonovsky’ego), aż po współczesne podejścia biopsychospołeczne i enaktywne. Szczególną uwagę poświęcono filozoficznym ujęciom zdrowia obecnym w myśli Arystotelesa, Spinozy i Deleuze’a, które ukazują zdrowie jako proces harmonizacji relacji między ciałem, umysłem i środowiskiem. Na tym tle omówiono założenia osteopatii jako dyscypliny skupionej na wspieraniu mechanizmów samoregulacji organizmu oraz przywracaniu jego wewnętrznej równowagi. Praca wskazuje, że integracja pozytywnych definicji zdrowia z praktyką osteopatyczną pozwala na odejście od modelu czysto patocentrycznego na rzecz podejścia skoncentrowanego na potencjale, sprawczości i jakości życia pacjenta.; The aim of this paper is to analyse various definitions of health and disease from philosophical, biomedical, and holistic perspectives, and to relate them to the theory and practice of osteopathy. The study outlines the evolution of the concept of health – from negative, reductionist models based on the absence of pathology, through positive approaches that define health as dynamic well-being and adaptive capacity (e.g., Antonovsky’s salutogenesis), to contemporary biopsychosocial and enactive frameworks. Particular attention is given to philosophical interpretations of health in the works of Aristotle, Spinoza and Deleuze, which present health as a process of harmonising relations between body, mind, and environment. Against this background, the principles of osteopathy are discussed as a discipline focused on supporting the body’s self-regulatory mechanisms and restoring internal balance. The paper argues that integrating positive definitions of health into osteopathic practice enables a shift from a strictly disease-centred paradigm towards an approach focused on human potential, agency, and quality of life.

2026-08-31T00:00:00Z Majzner, Pamela http://hdl.handle.net/11089/59260 2026-09-04T03:21:55Z 2026-08-31T00:00:00Z

Wybrane zachowania zdrowotne sędziów piłki nożnej Majzner, Pamela Głównym celem badawczym niniejszego artykułu była próba analizy zależności między poziomem sędziowanych rozgrywek piłkarskich a zachowaniami zdrowotnymi sędziów piłki nożnej. W artykule skoncentrowano się na analizie nawyków wywierających zarówno pozytywny, jak i negatywny wpływ na zdrowie. Zakres analizy obejmuje między innymi działania profilaktyczne, praktyki związane z regeneracją organizmu oraz korzystanie z używek. Zastosowaną metodą badawczą był sondaż diagnostyczny z techniką ankiety. Użytym narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety skierowany do aktywnych zawodowo sędziów piłki nożnej w Polsce. W artykule przedstawiono część wyników z przeprowadzonych w 2022 r. badań, które potwierdzają, że arbitrzy wykazują się dbałością o zdrowie. Świadczą o tym takie czynniki jak: niestosowanie używek przez większość respondentów oraz troska o profilaktykę zdrowotną i regenerację organizmu. Zapytano także respondentów o główny powód, dla którego sędziują. Najczęstszym wskazywanym celem była realizacja swojej pasji oraz utrzymanie w ten sposób aktywnego trybu życia, co należy uznać za działania prozdrowotne. Na zakończenie zaprezentowano ujęcie wyników badań oraz wnioski wynikające z przeprowadzonego procesu badawczego.; The main research objective of this article was an attempt to analyze the relationship between the level of officiated football matches and the health behaviors of football referees. The article focused on analyzing habits that have both positive and negative effects on health. The scope of the analysis includes, among other things, preventive actions, practices related to body recovery, and the use of substances. The research method used was a diagnostic survey employing a questionnaire technique. The research tool used was a questionnaire directed at active professional football referees in Poland. The article presents part of the results from research conducted in 2022, which confirm that referees are concerned with their health. This is evidenced by factors such as the majority of respondents not using stimulants and taking care of health prevention and body regeneration. Respondents were also asked about the main motivation for officiating. The most frequently mentioned purpose was pursuing their passion and maintaining an active lifestyle, which can be considered health-promoting activities. In conclusion, the article presents an overview of the research results and the conclusions drawn from the conducted research process.

2026-08-31T00:00:00Z Maternia, Paulina http://hdl.handle.net/11089/59259 2026-09-04T03:23:54Z 2026-08-31T00:00:00Z

Poziom samooceny determinantem lęku przedstartowego osób trenujących taniec nowoczesny Maternia, Paulina W literaturze przedmiotu można odnaleźć informacje na temat znaczenia samooceny i lęku przedstartowego w działalności sportowej. Okazuje się, że określony poziom samooceny może ułatwiać zawodnikowi radzenie sobie ze stresem w sytuacjach rywalizacji, podwyższać jego skuteczność, a także rzutować na poziom lęku przedstartowego. Celem pracy było uchwycenie zależności pomiędzy poziomem lęku przedstartowego i samooceny u tancerek Prima Akademia Tańca w Rzeszowie. Badaniem objęto 61 osób w wieku 11–20 lat, trenujących taniec nowoczesny w Prima Akademii Tańca w Rzeszowie. Staż treningowy uczestniczek mieścił się w przedziale od 0,5 do 13 lat. Analizie poddano zarówno zawodniczki biorące udział w rywalizacji sportowej, jak i te, które nie uczestniczyły w zawodach. Do pomiaru zastosowano Skalę Samooceny Rosenberga (SES) oraz Skalę Lęku Przedstartowego SCAT Martensa. Dane poddano analizie statystycznej z wykorzystaniem współczynnika korelacji Spearmana. Większość tancerek wykazywała przeciętny poziom samooceny (67%) oraz przeciętny poziom lęku przedstartowego (57%). Stwierdzono istotną statystycznie ujemną korelację pomiędzy poziomem samooceny a lękiem przedstartowym (ρ = -0,293; p = 0,022). Oznacza to, że wyższa samoocena wiąże się z niższym poziomem lęku. Analiza wyników badań wskazuje, że poziom samooceny ma istotne znaczenie dla intensywności odczuwanego lęku przedstartowego. W praktyce trenerskiej wskazane jest podejmowanie działań mających na celu wzmacnianie poczucia własnej wartości u tancerek, szczególnie u tych z niższą samooceną. Rekomenduje się również wdrażanie treningu mentalnego jako istotnego narzędzia w procesie przygotowania przedstartowego. Wspomniane działania mogą przyczynić się do wzrostu poziomu samooceny, co w konsekwencji może obniżyć poziom lęku i poprawić efektywność startową.; The literature on the subject includes information regarding the importance of self- esteem and pre-performance anxiety in sports activities. It turns out that a certain level of self-esteem can help athletes cope with stress in competitive situations, increase their effectiveness, and influence the level of pre-performance anxiety. The aim of the study was to capture the relationship between the level of pre-performance anxiety and self-esteem among dancers from Prima Dance Academy in Rzeszów. The study included 61 individuals aged 11–20 who trained modern dance at the Prima Dance Academy in Rzeszów. The participants’ training experience ranged from 0.5 to 13 years. The analysis included both dancers who participated in sports competitions and those who had not competed. The Rosenberg Self-Esteem Scale (SES) and Martens’ Sport Competition Anxiety Test (SCAT) were used for measurement. The data were subjected to statistical analysis using Spearman’s rank correlation coefficient. Most dancers demonstrated an average level of self-esteem (67%) and an average level of pre-performance anxiety (57%). A statistically significant negative correlation was found between self-esteem and pre-performance anxiety (ρ = –0.293; p = 0.022). This indicates that higher self-esteem is associated with lower anxiety levels. The analysis of the results suggests that self-esteem plays an important role in the intensity of pre-performance anxiety experienced. In coaching practice, it is advisable to undertake activities aimed at strengthening dancers’ self-worth, particularly among those with lower self-esteem. It is also recommended to implement mental training as an important tool in the pre-performance preparation process. These actions may contribute to an increase in self-esteem, which in turn may reduce anxiety levels and improve competitive performance.

2026-08-31T00:00:00Z