Pokaż uproszczony rekord

dc.contributor.authorGlinkowski, Witold P.
dc.contributor.editorŁawrynowicz, Julian
dc.date.accessioned2018-03-12T12:11:59Z
dc.date.available2018-03-12T12:11:59Z
dc.date.issued2011
dc.identifier.isbn978-83-929139-1-7
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/24231
dc.description.abstractGodność człowieka można rozpatrywać w kategoriach obiektywnie przysługujących ludzkiemu bytowi cech lub właściwości, a zatem w abstrakcji od relacji, w jakich człowiek uczestniczy. Można jednak rozpatrywać ją w kontekście relacji dialogicznych. Tę ostatnią drogę obrali współcześni dialogicy, czyli przedstawiciele dwudziestowiecznej filozofii dialogu, do których zaliczamy m.in. Ferdinanda Ebnera, Martina Bubera, Franza Rosenzweiga oraz naszego rodaka – ks. Józefa Tischnera. Zgodnie z ich założeniami, o specyfice człowieka, a zatem również o przysługującej mu godności, decyduje przede wszystkim uczestniczenie w relacjach dialogicznych. Istnieje kilka ważnych różnic, które sprawiają, że relacje dialogiczne są czymś innym niż relacje monologiczne. Oto najważniejsze: Po pierwsze, źródło i kryterium ważności relacji dialogicznych jest transcendentne, a więc nie należy do immanentnie rozumianego obszaru kultury; po drugie, inicjatorem tych relacji jest Bóg, zaś człowiek może je podejmować oraz może zaprosić do uczestniczenia w nich inne istoty; po trzecie, relacji tych nie można rozpatrywać w kategoriach przyczynowo-skutkowych, gdyż akces do nich jest aktem wolnego wyboru; po czwarte, uczestnictwo w tych relacjach dotyczy całego człowieka (jego egzystencji), a nie zaledwie pewnych warstw składających się na jego podmiotowość; po piąte, jedną ze stron uczestniczących w relacji dialogicznej jest zawsze człowiek, a same te relacje stanowią przesłankę decydującą o uczłowieczeniu ludzkiej istoty. Stosownie do powyższych założeń godność człowieka, jako pochodna relacji z Bogiem i ujawniająca się jedynie w ramach relacji dialogicznych, okazuje się raczej darem – udzielanym i przyjmowanym, aniżeli cechą – posiadaną i charakteryzującą „obiekt”, jakim jest człowiek.pl_PL
dc.description.abstractDie Menschenwürde kann in den Kategorien betrachtet werden, die objektiv den menschlichen Eigenschaften zustehen, also abgesehen von den Beziehungen, an denen der Mensch teilnimmt. Sie kann jedoch auch im Zusammenhang mit dialogischen Beziehungen betrachtet werden. Diese Möglichkeit haben die 65 gegenwärtigen Dialogiker, dh. die Vertreter der dialogischen Philosophie des 20. Jahrhunderts gewählt, zu denen unter anderen Ferdinand Ebner, Martin Buber, Franz Rosenzweig und unser Landsmann – Józef Tischner zählen. Gemäss ihren Voraussetzungen entscheidet vor allem die Teilnahme an den dialogischen Beziehungen über die Eigenartigkeit des Menschen, also auch über die ihm zustehende Würde. Es bestehen einige wichtige Unterschiede, die es verursachen, dass die dialogischen Beziehungen etwas Anderes sind als die monologischen Beziehungen. Hier die wichtigsten Unterschiede: erstens sind die Quelle und das Gewichtungskriterium der dialogischen Beziehung transzendent, gehören also nicht dem immanent begriffenen Kulturbereich an; zweitens ist der Gott der Auslöser dieser Beziehungen, während der Mensch sie nur aufnehmen oder andere Wesen zu der Teilnahme daran einladen kann; drittens sind diese Beziehungen nicht als Ursache-Folge-Geschehen zu betrachten, weil der Beitritt dazu eine freie Wahl bleibt; viertens betrifft die Teilnahme an diesen Beziehungen den ganzen Menschen (seine Existenz) und nicht lediglich einige Stufen, die seine Subjektivität ausmachen; fünftens ist immer der Mensch eine der Parteien, die an der dialogischen Beziehung beteiligt sind und die Beziehungen selbst bilden eine Voraussetzung, die darüber entscheidet, dass das menschliche Wesen zum Menschen wird. Bei Berücksichtigung der oben angeführten Voraussetzungen erweist sich die Menschenwürde – als etwas, was von der Beziehung mit Gott abgeleitet wird und ausschliesslich im Rahmen der dialogischen Beziehung zum Vorschein kommt – eher eine Gabe zu sein, die erteilt und angenommen wird, als eine Eigenschaft, die der Mensch besitzt und die ihn als „menschliches Objekt” gekennzeichnet.pl_PL
dc.language.isoplpl_PL
dc.publisherChrześcijańskie Forum Pracowników Naukipl_PL
dc.relation.ispartofNauka-Etyka-Wiara 2011 : NEW'11 : konferencja Chrześcijańskiego Forum Pracowników Nauki, Dobieszków, 23-26 czerwca 2011 / [red. Julian Ławrynowicz i Andrzej Zabołotny].;
dc.subjectgodność człowiekapl_PL
dc.subjectosoba ludzkapl_PL
dc.subjectodpowiedzialnośćpl_PL
dc.subjectfilozofia dialogupl_PL
dc.subjecthuman dignitypl_PL
dc.subjecthuman personpl_PL
dc.subjectresponsibilitypl_PL
dc.subjectphilosophy of dialoguepl_PL
dc.titleDialog źródłem godności człowiekapl_PL
dc.typeArticlepl_PL
dc.page.number64–74pl_PL
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Łódzki, Wydział Filozoficzno-Historycznypl_PL
dc.contributor.authorBiographicalnoteWitold P. Glinkowski, dr hab., prof. nadzw. Uniwersytetu Łódzkiego (Katedra Filozofii Współczesnej). Absolwent historii i filozofii. Zajmuje się filozofią dialogu, antropologią filozoficzną, filozofią hermeneutyczną. Wydał m. in.: Wolność ku nadziei. Spotkanie z myślą ks. Józefa Tischnera (2003); Imię filozofii. Przyczynek do filozofii dialogu (2005); Transcendencje codzienności (2008); Człowiek – istota spoza kultury. Dialogika Martina Bubera jako podstawa antropologii filozoficznej (2011) i kilkadziesiąt artykułów, głównie poświęconych myśli M. Bubera, J. Tischnera, M. Heideggera.pl_PL
dc.referencesŚw. Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, t. 3: O Trójcy Przenajświętszej, przeł. P. Bełch, Wyd. Veritas, Londyn, 1978.pl_PL
dc.referencesFilek, J., Filozofia odpowiedzialności XX wieku, Znak, Kraków, 2003.pl_PL
dc.referencesFilek, J., Filozofia jako etyka. Eseje filozoficzno-etyczne, Znak, Kraków, 2001.pl_PL
dc.referencesGlinkowski, W. P., Imię filozofii. Przyczynek do filozofii dialogu, Wyd. UŁ, Łódź, 2005.pl_PL
dc.referencesRosenzweig, F., Der Störn der Erlösung, Den Haag 1976; wyd. pol.: tenże, Gwiazda Zbawienia, przeł. T. Gadacz, Znak, Kraków, 1998.pl_PL
dc.referencesTischner, J., Filozofia dramatu, Dialogue / Znaki czasu, Paryż, 1990.pl_PL
dc.referencesScheler, M., O idei człowieka, przeł. A. Węgrzecki, [w:] tenże, Pisma z antropologii filozoficznej i teorii wiedzy, przeł. S. Czerniak, A. Węgrzecki, PWN, Warszawa, 1987.pl_PL
dc.referencesCrosby, J. F., Zarys filozofii osoby. Bycie sobą, przeł. B. Majczyna, WAM, Kraków, 2007.pl_PL
dc.referencesCzartoryski, A. K., Katechizm rycerski, oprac. H. Mościcki, Warszawa, 1916; cyt. za: Gloger, Z., Encyklopedia staropolska, t. 4, WP, Warszawa, 1972.pl_PL
dc.referencesEbeling, G., Przyczynek do definicji człowieka, przeł. M. Łukasiewicz, [w:] Człowiek w nauce współczesnej, red. K. Michalski, Znak, Kraków, 2006.pl_PL
dc.referencesHeschel, A. J., Who Is Man, Stanford University Press, Stanford, 1965.pl_PL
dc.referencesSherwin, B. L., Abraham Joshua Heschel, przeł. M. Kapera, Wyd. WAM, Kraków, 2003.pl_PL
dc.referencesGilson, E., Chrystianizm a filozofia, przeł. A. Więckowski, PAX, Warszawa, 1988.pl_PL
dc.referencesDarowski, R., Filozofia człowieka. Zarys problematyki. Antologia tekstów, WSF-P / Ignatianum, Wyd. WAM, Kraków, 2008.pl_PL
dc.referencesBuber, M., Ja i Ty. Wybór pism filozoficznych, przeł. J. Doktór, PAX, Warszawa, 1992.pl_PL
dc.referencesGlinkowski, W. P., Wolność ku nadziei. Spotkanie z myślą ks. Józefa Tischnera, Wyd. UŁ., Łódź, 2003.pl_PL
dc.contributor.authorEmailwitoldpiotrporycki@o2.plpl_PL


Pliki tej pozycji

Thumbnail

Pozycja umieszczona jest w następujących kolekcjach

Pokaż uproszczony rekord